Een nieuwe vlonder ziet er het eerste jaar bijna altijd goed uit. Pas na een paar winters merk je of er goed is gebouwd: planken die gaan schotelen, een hoek die wegzakt of balken die zacht worden aan de onderkant. Bijna altijd ligt de oorzaak niet bij de planken die je ziet, maar bij wat eronder zit en hoe het water wegkomt.

In dit artikel lees je welke houtsoorten en onderconstructies de meeste jaren meegaan, en hoe je met een goede ondergrond, afwatering en ventilatie voorkomt dat je vlonder rot of verzakt.

Houtsoorten die het lang volhouden

De duurzaamheid van hout wordt ingedeeld in klassen, van klasse 1 (zeer duurzaam) tot klasse 5 (niet duurzaam). Voor een vlonder die jarenlang mee moet, kies je bij voorkeur hout uit klasse 1 of 2. Tropische hardhoutsoorten zoals bangkirai, ipé en cumaru vallen daaronder en kunnen zonder behandeling vele jaren buiten liggen. Let wel op een FSC- of PEFC-keurmerk, zodat je weet dat het hout verantwoord is gekapt.

Wil je geen tropisch hout, dan zijn thermisch gemodificeerd hout en geacetyleerd hout goede alternatieven. Door de behandeling neemt het hout minder vocht op en werkt het minder. Geïmpregneerd vuren of grenen is goedkoper, maar gaat korter mee, vooral als het direct contact maakt met vochtige grond. Composiet rot niet, maar kan wel uitzetten bij warmte, dus houd je aan de voorgeschreven tussenruimte.

Een onderconstructie die niet wegzakt

De onderconstructie is het skelet van je vlonder en verdient minstens zoveel aandacht als de planken. Gebruik voor de balken hout dat minstens even duurzaam is als het dekhout, of nog beter: duurzamer. Een hardhouten dek op vurenhouten balken is vragen om problemen, want de balken rotten dan eerder weg dan de planken slijten.

Verzakking voorkom je door de draaglast goed te verdelen. Leg de balken nooit direct op losse aarde, maar op betontegels, stelpoten of in de grond gedraaide schroeffunderingen. Graaf onder tegels de bovenlaag weg, vul aan met stabiel zand of puin en tril dat goed aan. Houd een balkafstand aan van ongeveer 40 tot 50 centimeter, afhankelijk van de dikte van je planken, zodat ze niet doorbuigen.

Afwatering begint bij de ondergrond

Water dat blijft staan onder je vlonder, is de grootste vijand van hout. Zorg daarom dat de ondergrond licht afloopt, bij voorkeur van het huis af, met een helling van ongeveer één centimeter per meter. Leg onder de vlonder worteldoek om onkruid tegen te houden en strooi er eventueel grind op, zodat regenwater snel wegzakt.

Ook de planken zelf kun je een kleine helling geven in hun lengterichting. Zo loopt regen sneller af en droogt het hout na een bui vlot op. Op kleigrond die slecht draineert, kan een grindbed of een drainagebuis langs de laagste kant veel ellende besparen.

Ventilatie en details die het verschil maken

Hout moet kunnen ademen. Laat tussen de planken een naad van vijf tot acht millimeter, zodat water weg kan en lucht kan circuleren. Houd ook ruimte tussen de onderkant van de balken en de grond, en sluit de zijkanten van de vlonder niet helemaal dicht. Een plint met ventilatieopeningen ziet er netjes uit en laat toch lucht door.

Wil je meer weten over specifieke situaties, zoals een vlonder op een oude terrasvloer of tegen een schutting, dan vind je praktische vragen en antwoorden van andere klussers op www.klussercommunity.nl. Daar zie je vaak hoe anderen een vergelijkbaar probleem hebben opgelost.

• Gebruik roestvaststalen schroeven, geen verzinkte
• Voorboren voorkomt scheuren in hardhout
• Leg rubberen strips op de balken tegen staand water
• Zaag kopse kanten recht en behandel ze met kopshoutwas
• Leg planken met de kernzijde naar beneden om schotelen te beperken

Onderhoud dat de levensduur verlengt

Ook een goed gebouwde vlonder heeft af en toe aandacht nodig. Veeg in het najaar bladeren en vuil uit de naden, want daar blijft anders vocht hangen en groeit sneller alg. Een keer per jaar schrobben met een zachte borstel en wat groene-aanslagreiniger houdt het oppervlak minder glad.

Controleer na de winter of er schroeven los zitten of planken zijn gaan bewegen. Kleine aanpassingen nu voorkomen dat een probleem zich verspreidt naar de onderconstructie.